Bartłomiej Michalak
Partie polityczne i systemy partyjne. Zarys wykładu

Recenzje wydawnicze: prof. dr hab. Roman Bäcker, dr hab. Wojciech Sokół
Projekt okładki: PMK Design
ISBN: 978-83-61121-36-7
Format: 16,8 X 24,2 cm.
Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP w Warszawie, Warszawa 2010, ss. 228
Szczegóły wydawnicze



okladka Opinie recenzentów wydawniczych:

I. Książka napisana przez Bartłomieja Michalaka ze wszech miar zasługuje na pochwały. Została ona napisana przez znawcę tematu. Dr Michalak od wielu lat zajmuje się analizą funkcjonowania partii politycznych i systemów partyjnych. Temu też zagadnieniu był poświęcony między innymi jego doktorat. Nic dziwnego zatem, że ten obszerny podręcznik został napisany merytorycznie wysoce poprawnie, bardzo rzetelnie pod względem informacyjnym i wyróżniająco pod względem metodycznym.

Struktura pracy jest przemyślana i w pełni obejmuje zakres materiału ujętego w minimum programowym do tego przedmiotu.[...] Szczegółowy układ poszczególnych rozdziałów został skonstruowany w taki sposób, by opisywane kategorie pozostawały ze sobą w związku przyczynowo-skutkowym, ale jednocześnie stanowiły zamkniętą całość. [...] Podana literatura przedmiotu do poszczególnych części jest pełna, a w tym obejmuje również najnowsze pozycje bibliograficzne. Na szczególne uznanie zasługuje umieszczenie w bibliografii najważniejszych pozycji anglojęzycznych [...]. (z recenzji prof. Bäckera).

II. Książkę Bartłomieja Michalaka uważam za interesujący przegląd najistotniejszych problemów teoretycznych wiążących się z funkcjonowaniem partii politycznych i systemów partyjnych. Trzeba podkreślić, że autor legitymuje się doświadczeniem w badaniu tej problematyki oraz osiągnięciami publicystycznymi. Jest więc dobrze przygotowany do podjęcia tak poważnego wysiłku badawczego jak recenzowane opracowanie [...]. Opracowanie charakteryzuje się licznymi zaletami [...]. Na podkreślenie zasługuje przede wszystkim dobór tematów, podjętych w poszczególnych rozdziałach, który zapewnia pracy pełny i wyczerpujący charakter. Praca jest więc rudymentarnym przewodnikiem po tych elementach wiedzy o partiach politycznych i systemach partyjnych, które są niezbędne do studiowania tego przedmiotu. Oprócz tematów, które można zaliczyć do standardów podręcznikowych (podstawowe pojęcia, geneza partii, klasyfikacje, funkcje, status prawny, etc.) znajdujemy analizy wykraczające poza kwestie rudymentarne - takie jak badanie siły partii w danym systemie partyjnym, podziały socjopolityczne w Europie Zachodniej, struktura podziałów politycznych w wybranych systemach partyjnych. W rezultacie czytelnik otrzymuje znaczną dawkę wiedzy o różnych aspektach działania partii politycznych, opartej na solidnej podbudowie teoretycznej i bazie faktograficznej [...].

Należy również podkreślić, wieloaspektowość i interdyscyplinarność podejścia Autora, co sprawia, że partia polityczna i system partyjny analizowane są z różnych punktów widzenia, np. jako podmiot polityki, podmiot prawa, swoista struktura organizacyjna. W opracowaniu wykorzystano zróżnicowane metody badawcze, zarówno charakterystyczne dla teorii partii politycznych jak i innych zagadnień będących przedmiotem zainteresowania politologii i innych dyscyplin naukowych. Czytelnik zapozna się zatem z metodami zarówno ilościowymi (szczególnie z indeksami partyjnymi) jak i metodami o charakterze jakościowym (problematyka instytucjonalizacji). Na uwagę zasługuje również solidna baza źródłowa. Bibliografia zaprezentowana w pracy jest obszerna i obejmuje wszystkie najważniejsze pozycje poświęcone partiom oraz systemom partyjnym. Uzupełnieniem rozdziałów o charakterze teoretycznym są fragmenty pracy o bardziej empirycznym charakterze, na przykład poświęcone reprezentantom poszczególnych rodzin ideologicznych, czy badaniom relacji pomiędzy podziałami socjopolitycznymi a sceną polityczna w państwach Europy Zachodniej. [...] (z recenzji prof. Sokoła).


Spis treści:
Od autora

I. Pojęcie partii politycznej
1. Etymologia
2. Przegląd definicji
3. Cechy partii politycznych
4. Funkcje partii politycznych
5. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

II. Etapy rozwoju historycznego partii politycznych
1. Prepartie
2. Protopartie
3. Partie sensu stricto
4. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

III. Klasyfikacje i typologie partii politycznych
1. Tradycyjne klasyfikacje M. Webera i M. Duvergera
2. Pozostałe typologie
3. Prawicowość i lewicowość partii politycznych
4. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

IV. Instytucjonalizacja partii politycznych
1. Partia jako instytucja
2. Teorie instytucjonalizacji
3. Prawna instytucjonalizacja partii politycznych
4. Status prawny partii politycznych w Polsce
5. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

V. Finansowanie partii politycznych
1. Źródła finansowania partii politycznych
2. Finansowanie partii politycznych w Polsce
3. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

VI. Rodziny ideologiczne partii politycznych
1. Rodzina partii liberalnych
2. Rodzina partii konserwatywnych i chadeckich
3. Rodzina partii socjalistycznych
4. Rodzina partii ekologicznych i populistycznych
5. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

VII. Pojęcie systemu partyjnego
1. Format i mechanizm systemu partyjnego
2. Zmiana systemu partyjnego
3. Narzędzia analizy systemu partyjnego
4. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

VIII. Badanie siły partii w danym systemie partyjnym
1. Relewancja partii politycznej w ujęciu teoretycznym
2. Techniki pomiaru relewancji
3. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

IX. Klasyfikacje i typologie systemów partyjnych
1. O problemie typizacji systemów partyjnych
2. Klasyfikacje ilościowe
3. Typologie jakościowe
4. Typologie mieszane
5. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

X. Relacje między systemem wyborczym a systemem partyjnym
1. Znaczenie systemu wyborczego dla rywalizacji partyjnej
2. Pomiar proporcjonalności/dysproporcjonalności systemów wyborczych
3. Prawo Duvergera i jego krytyka
4. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

XI.Podziały socjopolityczne w Europie Zachodniej
1. Podział socjopolityczny
2. Ukształtowanie się podziałów socjopolitycznych
3. Pojawienie się nowych kwestii problemowych
4. Kartelizacja zachodnioeuropejskich systemów partyjnych
5. Pytania do dyskusji i zalecana literatura

XII. Struktura podziałów politycznych w wybranych systemach partyjnych
Spis rysunków, tabel i wykresów
Bibliografia

Fragmenty:
Strona tytułowa, spis treści, od autora.


Sprzedaż wysyłkową książki prowadzi Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP w Warszawie.

© Bartłomiej Michalak